KDV Nedir?
Katma Değer Vergisi (KDV), mal ve hizmet satışı üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. Türkiye'de 1985 yılından beri uygulanmakta olup, ticari işlemlerin her aşamasında tahsil edilir. KDV, nihai tüketici tarafından ödenir ve satıcılar aracılığıyla devlete aktarılır.
KDV sistemi, üretimden tüketime kadar her aşamada katılan değer üzerinden vergi alınması prensibine dayanır. İşletmeler, sattıkları mal ve hizmetler üzerinden tahsil ettikleri KDV'den (hesaplanan KDV), satın aldıkları mal ve hizmetler için ödedikleri KDV'yi (indirilecek KDV) düşerek aradaki farkı devlete öderler.
2026 Güncel KDV Oranları
Türkiye'de üç farklı KDV oranı uygulanmaktadır:
%1 KDV Oranı
En düşük KDV oranı olan %1, temel gıda maddeleri ve bazı tarım ürünleri için uygulanır:
- Buğday, arpa, mısır, pirinç gibi tahıllar
- Kuru fasulye, nohut, mercimek gibi bakliyatlar
- Taze sebze ve meyveler
- Gazete ve dergi satışları
- 150 m² altı konut teslimleri (belirli şartlarda)
%10 KDV Oranı
Orta kademe KDV oranı, belirli sektörlerdeki mal ve hizmetlere uygulanır:
- İşlenmiş gıda maddeleri (peynir, tereyağı, makarna vb.)
- İlaç ve tıbbi ürünler
- Pamuk, yün gibi tekstil hammaddeleri
- Turizm hizmetleri (otel konaklama)
- Sinema, tiyatro ve kültürel etkinlikler
%20 KDV Oranı (Genel Oran)
Genel KDV oranı olan %20, yukarıdaki iki kategoriye girmeyen tüm mal ve hizmetlere uygulanır:
- Elektronik eşya ve beyaz eşya
- Otomobil ve motorlu taşıtlar
- Giyim ve ayakkabı
- Mobilya ve ev eşyaları
- Danışmanlık ve profesyonel hizmetler
- İnşaat malzemeleri
KDV Hesaplama Formülleri
KDV Dahil Fiyattan KDV Hesaplama
Elinizde KDV dahil bir fiyat varsa ve KDV tutarını bulmak istiyorsanız:
KDV Tutarı = KDV Dahil Fiyat - (KDV Dahil Fiyat / (1 + KDV Oranı))
Veya daha basit formülle:
KDV Tutarı = KDV Dahil Fiyat × KDV Oranı / (1 + KDV Oranı)
Örnek: %20 KDV Dahil 1.200 TL
- KDV hariç fiyat: 1.200 / 1.20 = 1.000 TL
- KDV tutarı: 1.200 - 1.000 = 200 TL
KDV Hariç Fiyata KDV Ekleme
KDV hariç fiyatınız varsa ve KDV dahil tutarı bulmak istiyorsanız:
KDV Dahil Fiyat = KDV Hariç Fiyat × (1 + KDV Oranı)
Örnek: %20 KDV ile 5.000 TL
- KDV tutarı: 5.000 × 0.20 = 1.000 TL
- KDV dahil fiyat: 5.000 + 1.000 = 6.000 TL
Hızlı ve doğru KDV hesaplaması için or6.net KDV Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
ÖTV ve KDV Birlikte Hesaplama
Bazı ürünlerde hem Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) hem de KDV uygulanır. Bu durumda hesaplama sırası önemlidir:
- Önce ürün fiyatına ÖTV eklenir
- Sonra ÖTV dahil fiyat üzerinden KDV hesaplanır
Örnek: 500.000 TL araç, %60 ÖTV, %20 KDV
- ÖTV: 500.000 × 0.60 = 300.000 TL
- ÖTV dahil: 500.000 + 300.000 = 800.000 TL
- KDV: 800.000 × 0.20 = 160.000 TL
- Toplam fiyat: 960.000 TL
KDV Beyannamesi ve Ödeme
KDV mükellefleri her ay veya üç ayda bir KDV beyannamesi vermekle yükümlüdür:
- Aylık beyanname: Her ayın 28'ine kadar bir önceki ayın beyannamesi verilir
- Üç aylık beyanname: Üçer aylık dönemler halinde beyan edilir
- Ödeme: Beyanname verme süresinin son gününe kadar ödenir
KDV İndirimi
İşletmeler, faaliyetleri kapsamında ödedikleri KDV'yi, tahsil ettikleri KDV'den düşebilir. Buna KDV indirimi denir. İndirim için faturanın usulüne uygun düzenlenmiş olması gerekir.
KDV İstisnaları
Bazı mal ve hizmetler KDV'den istisna tutulmuştur:
- İhracat teslimleri (tam istisna)
- Diplomatik temsilciliklere yapılan teslimler
- Transit ticaret
- Eğitim ve öğretim hizmetleri (özel okullar hariç)
- Sağlık hizmetleri (devlet hastaneleri)
- Finansal hizmetler (banka işlemleri - BSMV'ye tabi)
Sık Yapılan KDV Hataları
KDV hesaplamasında en sık karşılaşılan hatalar:
- Yanlış oran kullanmak: Ürünün hangi KDV dilimine girdiğini doğru belirleyin
- KDV dahil fiyat üzerinden tekrar KDV hesaplamak: Fiyatın KDV dahil mi hariç mi olduğunu kontrol edin
- ÖTV üzerine KDV hesaplamamak: ÖTV'li ürünlerde KDV, ÖTV dahil tutar üzerinden hesaplanır
- İndirilecek KDV'yi unutmak: İşletmeler ödedikleri KDV'yi mutlaka indirime konu etmeli
Sonuç
KDV hesaplama, hem bireyler hem de işletmeler için günlük hayatta sıkça karşılaşılan bir konudur. Doğru oran tespiti, dahil/hariç hesaplama formüllerinin bilinmesi ve ÖTV gibi ek vergilerin dikkate alınması önemlidir. Hızlı ve hatasız KDV hesaplaması için or6.net KDV Hesaplama aracımızı kullanmanızı öneririz.